İçeriğe geç
5651 Sayılı Kanun

5651 Sayılı Kanun Log Tutma: Şirketler Neyi, Ne Kadar Saklamalı?

5651 sayılı kanun kapsamında şirketlerin log tutma yükümlülükleri, zaman damgası kullanımı ve saklama süreleri hakkında teknik ve yasal rehber.

  • 5651 Sayılı Kanun
  • 8 dk okuma
  • Yayınlandı:
5651 Sayılı Kanun Log Tutma: Şirketler Neyi, Ne Kadar Saklamalı?
İçindekiler

5651 log tutma, internet hizmeti sunan işletmelerin kullanıcı trafiğini, IP dağıtım kayıtlarını ve zaman bilgisini dijital imza ile mühürleyerek en az iki yıl saklamasını zorunlu kılan yasal ve teknik bir süreçtir. Kurumsal ağlarda adli delil niteliği taşıyan bu veri kayıtları, siber ihlallerin tespiti ve işletme sorumluluğunun sınırlandırılması açısından kritik bir rol oynar.

5651 Log Tutma Nedir ve Şirketler İçin Neden Zorunludur?

5651 sayılı kanun, internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi amacıyla yürürlüktedir. Kurumsal ağlarında çalışanlarına, ziyaretçilerine veya müşterilerine internet erişimi sağlayan tüm kurumlar yasal olarak "Toplu Kullanım Sağlayıcı" konumundadır. Ofisler, fabrikalar, oteller, restoranlar ve eğitim kurumları bu tanım kapsamına girer.

İşletmelerin dahili ağlarında gerçekleşen bir yasa dışı işlem, telif hakkı ihlali veya siber saldırı durumunda, adli makamlar doğrudan internet hattının aboneliğine başvurur. Eğer ağ üzerinde kimin hangi zamanda hangi IP adresiyle işlem yaptığı kayıt altına alınmamışsa, hukuki sorumluluk doğrudan şirket yönetimine kalır. Bütüncül bir IT danışmanlık hizmetleri yaklaşımıyla kurulan loglama mekanizmaları, ağ üzerindeki her hareketin gerçek sorumlusunu saptayarak kurumsal tüzel kişiliği koruma altına alır.

5651 Sayılı Kanun Kapsamında Kaydedilmesi Gereken Veriler

Teknik açıdan 5651 log tutma süreci sadece basit bir metin dosyası oluşturmaktan ibaret değildir. Kanun ve ilgili ikincil mevzuat, kaydedilecek veri paketlerini detaylıca belirlemiştir. Bir siber olay incelemesinde veya denetimde geçerli sayılması için toplanması gereken temel veri setleri şunlardır:

  • DHCP ve İç IP Dağıtım Kayıtları: Yerel ağda (LAN) yer alan cihazların MAC adresleri ile bu cihazlara atanan yerel IP adreslerinin başlangıç ve bitiş zamanları.
  • NAT (Network Address Translation) Kayıtları: İç ağdaki bir cihazın dış dünyaya çıkarken kullandığı kaynak IP, kaynak port, hedef IP ve hedef port eşleşmeleri.
  • Kullanıcı Kimlik Doğrulama Bilgileri: Hotspot veya 802.1x altyapısı üzerinden oturum açan kullanıcıların T.C. Kimlık numarası, pasaport numarası veya SMS doğrulama bilgileri.
  • Zaman Damgası (Timestamp): Oluşturulan log dosyalarının bütünlüğünü garanti altına alan dijital imza verisi.

Bu verilerin toplanması ve işlenmesi, kurumsal firewall ve ağ güvenliği mimarisinin en temel bileşenlerinden biridir. ISO/IEC 27001:2022 Ek-A 8.15 (Kayıt tutma) kontrolü de bilgi sistemlerindeki olayların, hataların ve güvenlik ihlallerinin tespiti için kayıtların oluşturulmasını ve yetkisiz erişimlerden korunmasını şart koşar.

5651 sayılı kanun uyumlu firewall ve ağ güvenliği donanımı

Zaman Damgası, NTP Senkronizasyonu ve Mevzuat Standartları

Log kayıtlarının mahkemeler ve adli kolluk kuvvetleri nezdinde delil niteliği taşıyabilmesi için zaman damgası kullanımı zorunludur. Zaman damgası, log dosyasının belirli bir an içinde var olduğunu ve o andan itibaren üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadığını kriptografik olarak kanıtlar. Zaman damgası bulunmayan veya doğrulama mührü bozulmuş olan kayıtlar hukuken geçersiz kabul edilir.

Zaman damgasının doğruluğu, kayıt üreten tüm sistemlerin saat eşitliğine bağlıdır. ISO/IEC 27001:2022 Ek-A 8.17 (Saat senkronizasyonu) standardına uygun şekilde, ağdaki firewall, switch, sunucu ve log depolama ünitelerinin ortak bir NTP (Network Time Protocol) sunucusundan zaman alması gerekir. Windows altyapılarında saat senkronizasyon durumunu doğrulamak için komut satırında şu adımlar uygulanır:

w32tm /query /status

Komut çıktısındaki "Source" alanının güvenilir bir zaman kaynağını gösterdiğinden emin olunmalıdır. Eğer senkronizasyonda kayma tespit edilirse, saat sunucusu şu şekilde yeniden yapılandırılabilir:

w32tm /config /manualpeerlist:"tr.pool.ntp.org,0x9" /syncfromflags:manual /reliable:YES /update
w32tm /resync

Saatlerin senkronize olmaması, farklı cihazlardan gelen logların kronolojik olarak dizilmesini engeller ve adli bilişim incelemelerinde kayıtların geçersiz sayılmasına yol açar. Diğer taraftan, loglanan verilerin içinde kişisel veriler yer aldığı için 6698 sayılı KVKK m.12 uyarınca bu kayıtların gizliliği ve erişim güvenliği de sağlanmalıdır.

Misafir Wi-Fi (Hotspot) Yönetimi ve Uyum Tablosu

Ziyaretçi trafiğinin yoğun olduğu işletmelerde misafir ağlarının (Hotspot) yönetimi ayrı bir hassasiyet gerektirir. Parolasız veya kimlik doğrulamasız sunulan internet erişimleri ciddi bir güvenlik açığı oluşturur. Misafir ağlarında captive portal çözümleri kullanılarak kullanıcıların SMS doğrulaması veya T.C. Kimlik No doğrulaması ile ağa katılması sağlanmalıdır.

Doğru yapılandırılmış bir network altyapısı kurulumu ile misafir Wi-Fi trafiği, şirket ana ağından sanal yerel ağlar (VLAN) yardımıyla tamamen izole edilir. Böylece hem kurumsal veriler koruma altına alınır hem de 5651 uyumlu log akışı bağımsız olarak yönetilebilir. Yasal zorunluluklar ve teknik kriterler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

ParametreGereksinim StandartlarıSaklama Süresiİlgili Mevzuat / Standard
İç IP & MAC EşleşmesiDHCP dağıtım tablolarının anlık ve eksiksiz kaydıEn az 2 Yıl5651 Sayılı Kanun
NAT Trafik LoguKaynak ve Hedef IP/Port eşleşmelerinin tutulmasıEn az 2 Yıl5651 Sayılı Kanun
Zaman DamgasıGünlük log dosyalarının TÜBİTAK/Kamu SM onaylı imzasıEn az 2 YılYönetmelik & Standartlar
Saat SenkronizasyonuTüm cihazların ortak NTP sunucusuna bağlanmasıSürekliISO/IEC 27001 Ek-A 8.17
Log BütünlüğüHash değerlerinin (SHA-256 vb.) değiştirilemez saklanmasıEn az 2 YılISO/IEC 27001 Ek-A 8.15
Kişisel Veri GüvenliğiKayıtlara yetkisiz erişimin engellenmesi, şifrelemeEn az 2 YılKVKK m.12

Misafir Wi-Fi ve hotspot log yönetimi için kablosuz erişim noktası

Adım Adım 5651 Log Yapılandırma Rehberi

Kurumsal sistemlerde yasal uyumluluğu tam olarak sağlamak amacıyla sırasıyla şu teknik adımlar izlenmelidir:

  1. Ağ Envanteri Çıkarılması: Ağ üzerinde IP dağıtan, routing yapan ve dış dünyaya erişim sağlayan tüm firewall, router, switch ve access point cihazları haritalandırılır.
  2. Zaman Kaynağının Sabitlenmesi: Tüm ağ bileşenlerinin tr.pool.ntp.org veya kurum içi yetkili bir NTP sunucusu üzerinden milisaniye düzeyinde senkronize olması sağlanır.
  3. Merkezi Log Sunucusu Yapılandırması: Syslog veya SIEM altyapısı kurularak logların cihazların kendi üzerindeki küçük depolama alanları yerine güvenli bir depolama merkezine aktarımı ayarlanır.
  4. NAT ve DHCP Kurallarının Tanımlanması: Firewall katmanında dışa giden tüm paketlerin oturum bilgileri ile DHCP havuzundaki istemci bilgileri log aktarım kuralına dahil edilir.
  5. Otomatik Zaman Damgası Entegrasyonu: Her gece saat 00:00 itibarıyla kapatılan günlük log dosyalarının onaylı zaman damgası servisleri aracılığıyla imzalanması otomatize edilir.
  6. Yedekleme ve Bütünlük Doğrulaması: İmzalı dosyalar asıl sunucudan bağımsız bir ortama yedeklenir ve periyodik olarak hash doğrulaması yapılarak dosya bütünlüğü kontrol edilir.

Sık Yapılan Hatalar ve Uyum Kontrol Listesi

Saha denetimlerinde ve siber olay müdahale süreçlerinde 5651 log tutma uygulamalarında yaygın olarak yapılan teknik hatalar şunlardır:

  • Sadece Firewall Dış Trafik Logunu Tutmak: DHCP dağıtım kayıtları atlandığında, dış dünyada suç işlediği belirlenen bir IP adresinin iç ağda o esnada hangi cihaza ait olduğu tespit edilemez.
  • Zaman Damgası Kontrolünü Unutmak: İmzalanmayan veya zaman damgası lisansı bittiği için imzasız biriken loglar mahkemelerde delil geçerliliğini yitirir.
  • Log Depolama Disklerinin Dolması: Disk alanı dolduğunda log servisleri durabilir. Bu durum log sürekliliğini kesintiye uğratır ve yasal ihlal oluşturur.
  • Yedeklerin Tek Bir Cihazda Saklanması: Fidye yazılımı (ransomware) veya donanım arızası durumunda logların silinmesini önlemek adına bütüncül veri yedekleme çözümleri kullanılmalıdır.

İşletmenizin yasal ve teknik uyumunu doğrulamak için aşağıdaki kontrol listesini gözden geçirebilirsiniz:

  • Tüm ağ bileşenleri güvenilir bir NTP sunucusuyla senkronize çalışıyor mu?
  • DHCP istemci kayıtları (MAC, IP, tarih/saat) eksiksiz toplanıyor mu?
  • Kaynak IP/Port ile Hedef IP/Port bilgisini içeren NAT logları üretiliyor mu?
  • Günlük oluşturulan log paketleri her 24 saatte bir zaman damgasıyla imzalanıyor mu?
  • İmzalanan loglar en az iki yıl boyunca müdahale edilemez ortamlarda saklanıyor mu?
  • Log depolama alanlarında doluluk oranları ve alan kapasitesi düzenli izleniyor mu?
  • Misafir ağında SMS veya T.C. Kimlik No ile kimlik doğrulaması yapılıyor mu?
  • Log verilerine erişim hakkı sadece yetkili sistem yöneticileri ile sınırlandırılmış mı?
  • Zaman damgası servisinin çalışırlığı ve imza geçerliliği periyodik olarak test ediliyor mu?
  • Log yedekleri felaket kurtarma senaryolarına uygun olarak ikincil bir lokasyonda muhafaza ediliyor mu?

Kaynaklar

5651 Uyumlu Log Yönetimi ve Siber Güvenlik Çözümleri

5651 log tutma süreçlerinin doğru kurgulanması, işletmenizi hukuki risklerden korurken ağ altyapınızın görünürlüğünü ve siber güvenliğini artırır. BTM Bilişim olarak, ağ mimarinizin analiz edilmesinden Firewall ve Hotspot entegrasyonlarına, zaman damgalı merkezi log depolamadan KVKK uyum süreçlerine kadar tüm aşamalarda profesyonel mühendislik desteği sağlıyoruz.

Şirketinizin IT altyapısını yasal mevzuatlara tam uyumlu hale getirmek ve ağ güvenliğinizi pekiştirmek için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Ücretsiz keşif ve teknik analiz için formu doldurun.

Hazırlayan: BTM Bilişim teknik ekibi.

Sıkça Sorulan Sorular

  • 5651 logları ne kadar süre saklanmalı?

    5651 sayılı kanun ve ilgili yönetmelikler gereğince internet trafik kayıtlarının ve IP eşleşme verilerinin en az iki yıl süreyle saklanması zorunludur. Süre verinin oluştuğu tarihten itibaren başlar. İki yıllık süresi dolan ve başka bir adli soruşturmaya konu olmayan veriler KVKK ilkelerine uygun olarak imha edilmelidir.

  • Zaman damgası kullanılması zorunlu mu?

    Zaman damgası kullanımı yasal bir zorunluluktur. Log dosyalarının oluşturulduğu andan itibaren değiştirilmediğini, içeriğinin bütünlüğünü koruduğunu ispatlayan tek yöntem zaman damgasıdır. Zaman damgasız loglar resmi makamlarca delil olarak kabul edilmemektedir.

  • Şirket içinde sadece Wi-Fi şifresi vermek 5651 uyumu sağlar mı?

    Sadece ortak bir Wi-Fi şifresi paylaşmak 5651 uyumluluğu sağlamaz. Bu yöntemde hangi kullanıcının hangi IP ile ne zaman işlem yaptığı ayırt edilemez. Suç işlenmesi durumunda sorumluluk doğrudan internet aboneliği sahibine ait olur. Misafir Wi-Fi sistemlerinde bireysel kimlik doğrulama şarttır.

  • KVKK ve 5651 sayılı kanun birbiriyle çelişir mi?

    Çelişmez, birbirini tamamlar. 5651 sayılı kanun siber suçları önlemek ve faillere ulaşmak için veri toplanmasını emreder. KVKK ise toplanan bu verilerin yetkisiz kişilerin eline geçmemesi, amacının dışında kullanılmaması ve güvenliğinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınmasını şart koşar.

  • Sadece firewall cihazının kendi hafızasına log tutmak yeterli midir?

    Firewall cihazlarının üzerindeki dahili depolama alanları genellikle sınırlıdır ve eski logların üzerine yazar. Ayrıca bu cihazlar gelişmiş zaman damgası imzalama işlevlerini her zaman barındırmayabilir. Bu nedenle logların merkezi bir SIEM ve 5651 log yönetimi altyapısına aktarılması önerilir.

  • Zaman damgası imzası bozulursa ne olur?

    Zaman damgası imzası bozulan bir log dosyası, üzerinde değişiklik yapıldığı şüphesi doğurur. Bu durumda ilgili log kaydı adli makamlar nezdinde geçerli bir delil olma özelliğini yitirir ve işletme yasal yükümlülüğünü yerine getirmemiş sayılabilir.

Hemen başlayalım

Ücretsiz keşif görüşmesi

İhtiyacınızı anlatın; ekibimiz durumunuzu ilk görüşmede netleştirsin.

Teklif alın

İlgili yazılar

Bu konuyu kurumunuz için birlikte planlayalım.

Yerinde keşifle mevcut durumu çıkarır, önceliklendirilmiş bir eylem planı sunarız. İlk görüşme ve keşif ücretsizdir.

Doğrudan uzman ekibe ulaşın:0850 840 02 86

Kaynaklar

Son yazılar

Tüm yazılar